Ερευνητική Εργασία Β΄ 2η

ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

?ΕΠΙΣΤΗΜΗ-ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΕΔΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ Ή ΣΥΓΚΛΗΣΗΣ;?

Σχ. Έτος: 2013-2014

ΤΑΞΗ: Β

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ

Γερούλης Θεόδωρος

Γκαρτζονίκα Παρασκευής

Ζήσης Χρήστος

Κορδώνη Ελευθερία

Κουτρούμπας Κωνσταντίνος

Μπαρτζώκα Σοφία

Νάτσος Σπυρίδωνας

Συντονιστής καθηγητής Υπεύθυνη καθηγήτρια

Βράνος Χρήστος Ξυνομήλου Στυλιανή

Υποστηρικτής καθηγητής πληροφορικής

Κόλλιος Χρήστος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

- ΕΙΣΑΓΩΓΗ

-ΘΡΗΣΚΕΙΑ-ΕΠΙΣΤΗΜΗ: ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

-ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

- Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

-ΘΑΥΜΑ

-?ΤΙΝΑ ΜΕ ΛΕΓΟΥΣΙΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΙΝΑΙ;?

-ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΣΕ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΗΘΙΚΗ ΤΗΣ ΔΙΑΣΤΑΣΗ

-ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

-ΕΠΙΛΟΓΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το θέμα της σύγκρουσης επιστήμης και θρησκείας είναι θέμα διαχρονικό και στην πάροδο των χρόνων έχουν σημειωθεί και περιστατικά σύγκρουσης σε μια προσπάθεια η κάθε μια να διεκδικήσει και να αποκτήσει εξέχοντα ρόλο στην κοινωνία και στην πορεία αυτής.

Θα γίνει προσπάθεια, όσο γίνεται πιο αντικειμενικά, να ερευνήσουμε πολλές πτυχές αυτής της σχέσης -σύγκρουσης, δίνοντας απαντήσεις σε πολλά μεγάλα ερωτήματα που έχουν απασχολήσει κατά καιρούς.

  • Ποια είναι τα πεδία σύγκρουσης θρησκείας και επιστήμης;

  • Ποιος είναι ο ρόλος και η συμβολή των αντιπροσώπων της θρησκείας και της επιστήμης στο θέμα αυτό;

  • Υπάρχουν πεδία συνάντησης και σύγκλισης θρησκείας και επιστήμης;

  • Η ηθική διάσταση του ανθρώπου όπως αυτή έχει διαμορφωθεί ανά τους αιώνες, βοηθάει στη σύγκλιση αυτή ή όχι;

  • Ποια είναι τα ηθικά ζητήματα σύγκρουσης;

  • Πόσο επηρεάζει το θέμα της σύγκρουσης θρησκείας και επιστήμης τη ζωή των ανθρώπων αλλά και την ίδια την πορεία της επιστήμης και της θρησκείας στην παρουσία τους στον κόσμο;

  • Είναι τελικά πραγματικό το ζήτημα αυτής της σύγκρουσης ή δεν υφίσταται καθόλου;

Θα γίνει προσπάθεια να μελετήσουμε τις θέσεις που παίρνει η θρησκεία και η επιστήμη σχετικά με θέματα όπως :

-Η αρχή της γέννησης του κόσμου (δημιουργία)

-Η γέννηση του ανθρώπου

-Τα θαύματα

-Το πρόσωπο του Χριστού

-Η Ανάσταση

αλλά και θέματα που άπτονται της ηθικής του ανθρώπου όπως:

-Κλωνοποίηση

-Εκτρώσεις

-Ευθανασία

Με θετική ματιά και χωρίς προκαταλήψεις υπέρ ή κατά της επιστήμης ή της θρησκείας θα γίνει προσπάθεια να απαντηθούν και να διερευνηθούν όλα αυτά τα θέματα.

ΘΡΗΣΚΕΙΑ-ΕΠΙΣΤΗΜΗ: ΟΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Με το πολυδιάστατο και πανανθρώπινο φαινόμενο της θρησκείας ασχολείται η Θρησκειολογία. Η προσπάθεια όμως να δοθεί ένας ορισμός του τι είναι θρησκεία αποδείχτηκε πολύ δύσκολος. Αυτό σημβαίνει γιατί το αντικείμενο της θρησκείας εμφανίζει μια εξαιρετική πολυμορφία (Θεός, Μπράχμαν, Αλλάχ κτλ), αλλά και το απόλυτο όπως παρουσιάζεται η θεότητα μπορεί μόνο να βιωθεί και όχι να οριστεί.

Συχνά θεωρείται ότι πηγή της θρησκείας υπήρξε ή είναι η άγνοια των ανθρώπων, οι οποίοι θεοποίησαν όσα δεν μπορούσαν να γνωρίσουν ή ο φόβος τους ενώπιον του αγνώστου. Όμως οι θεωρίες αυτές δεν μπορούν να εξηγήσουν την ύπαρξη στον άνθρωπο της δίψας για το απόλυτο, η οποία υπάρχει καθεαυτή και άσχετα από καταστάσεις φόβου ή άγνοιας. Μπορούμε να πούμε ότι βασική πηγή της θρησκείας είναι η έμφυτη τάση του ανθρώπου προς το απόλυτο. Η αναζήτηση αυτού του απόλυτου πηγάζει από την ανάγκη του ανθρώπου να επικοινωνεί με το Θεό, ο οποίος εμφύτεψε στην ψυχή του την ανάγκη της αναζήτησής του.

Τί είναι όμως επιστήμη; Επιστήμη είναι μια μεθοδολογία, μια διαδικασία μέσω της οποίας αποκτούμε γνώσεις για τον κόσμο γύρω μας. Είναι μια διαδικασία που βασίζεται στις παρατηρήσεις, τα πειράματα και τα δεδομένα. Με αυτά τα εργαλεία μας δίνει, όχι αλήθειες όπως πολλοί πιστεύουν αλλά τις καλύτερες δυνατές ερμηνείες για τα φαινόμενα που παρατηρούμε γύρω μας. Επειδή οι ερμηνείες αυτές μπορεί να είναι λανθασμένες (κάτι που αποδέχεται η επιστήμη), η επιστημονική κοινότητα συνεχώς ψάχνει να βρει λάθη ή και βελτιώσεις. Αυτή η διαδικασία μας επιτρέπει να λέμε πως οι ερμηνείες που δίνει η επιστήμη είναι όσο το δυνατόν πιο ακριβείς διότι έχουν ?περάσει από χίλια κύματα? πριν γίνουν αποδεκτές. Ίσως το πιο σημαντικό είναι πως αυτές οι ερμηνείες που μας προσφέρει η επιστήμη είναι προσωρινές. Ισχύουν μέχρι να αποδειχτούν λανθασμένες ή να βελτιωθούν.

Αντίθετα η θρησκεία δεν έχει παρόμοια διαδικασία εύρεσης της αλήθειας, παρόλο που διεκδικεί την απόλυτη αλήθεια. Στην θρησκεία δεν υπάρχει διαδικασία εύρεσης της αλήθειας, απλώς την πιστεύεις διότι στην έχει δώσει ο Θεός μέσα από τα βιβλία που έχουν γραφτεί. Υπάρχουν πολλές θρησκείες που διεκδικούν την απόλυτη αλήθεια αλλά το κοινό όλων αυτών των θρησκειών είναι ότι οι θρησκευόμενοι υποστηρίζουν πως η δική τους αλήθεια είναι η σωστή, χωρίς όμως να μπορούν να δώσουν άλλη αιτιολόγηση πέραν της θεικής αποκάλυψης.

Αρχικά φαίνεται ότι η θρησκεία και η επιστήμη δεν είναι συμβατές. Η πρώτη διεκδικεί αλήθειες βασισμένες στην αποκάλυψη από κάποια θεική οντότητα ενώ η άλλη μέσω μιας μεθόδου που έχει αποδειχτεί πως είναι αποτελεσματική.

Μέσα από την πορεία της έρευνας και της μελέτης που έγινε, ανακαλύψαμε και οδηγηθήκαμε σε συμπεράσματα που πρέπει να ακουστούν και να γίνουν ευρέως γνωστά, για να μπορέσουμε να εκτιμήσουμε σωστά , τη συμβολή των δύο αυτών μεγάλων πλευρών της ανθρώπινης φύσης και λειτουργίας.

ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα διατυπώθηκαν διάφορες θεωρίες σχετικές με τη δημιουργία του κόσμου και άλλα συναφή προβλήματα. Είναι ανάγκη να διευκρινιστεί από τώρα ότι η επιστήμη περιορίζει την έρευνά της στο ΠΟΤΕ και ΠΩΣ δημιουργήθηκε ο κόσμος.

Η επιστημονική έρευνα συνεχώς παρουσιάζει νέα ευρήματα και νέες ανακαλύψεις, που καθημερινά εκπλήσσουν τον άνθρωπο. Οι επικρατέστερες επιστημονικές θεωρίες για τη δημιουργία του κόσμου είναι:

Η θεωρία της μεγάλης έκρηξης (Big Bang Theory).

Κατ αυτήν, το σύμπαν στην αρχή ήταν μια μικρή ομοιογενής και υπερσυμπυκνωμένη μάζα, η οποία εξερράγη, τα υλικά της εκτοξεύτηκαν στο κενό και σχηματίστηκε το απέραντο αστρικό σύμπαν με τους γαλαξίες. Είναι γεγονός ότι τα ζητήματα που σχετίζονται με τη δημιουργία του κόσμου δεν έχουν διαλευκανθεί οριστικά από επιστημονική άποψη. Μια αξιόλογη προσπάθεια έγινε το 2012 στο CERN της Ελβετίας να αποδειχτεί η θεωρία για την ύπαρξη του σωματιδίου του Χιγκς. Ο Χιγκς διατύπωσε το 1960 τη θεωρία του συγκεκριμένου σωματιδίου, ως αποτέλεσμα του μηχανισμού με τον οποίο αποκτά μάζα η ύλη και χρειάστηκαν σχεδόν 50 χρόνια ερευνών προτού βρεθεί τελικά το 2012 με το πείραμα του αιώνα στον επιταχυντή σωματιδίων. Στο σωματίδιο δόθηκε η ονομασία ?σωματίδιο του Θεού?.

Ο Χριστιανισμός, ως μία από τις μεγαλύτερες θρησκείες του κόσμου ,δίνει τη δική του ερμηνεία και εξήγηση για τη δημιουργία του κόσμου.

Η δημιουργία του κόσμου έγινε από το Θεό, εκ του μηδενός, χωρίς να προυπάρχει ύλη, γιατί πριν από αυτή δεν υπήρχε τίποτε παρά μόνο ο Θεός. Η δημιουργία του κόσμου έγινε με την ελεύθερη βούληση του δημιουργού και την αγάπη του στα δημιουργήματά Του, τα οποία ήθελε να συμμετέχουν στη μακαριότητα του Δημιουργού. Η δημιουργία του κόσμου, κατά τη διήγηση της Αγίας Γραφής, έγινε διαδοχικά σε έξι ημέρες, οι οποίες είναι φάσεις που αντιστοιχούν σε μεγάλα χρονικά διαστήματα.

!η μέρα της δημιουργίας=Κοσμικός και Αζωικός αιώνας

2η μέρα της δημιουργίας=Αρχαιοζωικός αιώνας

3η μέρα της δημιουργίας=Ηωζωικός αιώνας

4η μέρα της δημιουργίας=Παλαιοζωικός αιώνας

5η μέρα της δημιουργίας=Μεσοζωικός αιώνας

6η μέρα της δημιουργίας=Καινοζωικός αιώνας

Ο Καινοζωικός αιώνας άρχισε πριν 60 εκατομμύρια έτη και υποδιαιρείται στην Τριτογενή περίοδο και στην Τεταρτογενή περίοδο. Η έβδομη ημέρα της δημιουργίας την οποία διανύουμε, αντιστοιχεί με την Τεταρτογενή περίοδο του Καινοζωικού αιώνα.

Η δημιουργία έχει δυναμικό χαρακτήρα και ακολούθησε μια εξέλιξη από τα ατελέστερα και απλούστερα προς τα τελειότερα και συνθετότερα. Είναι καταπληκτικό ότι η ζωή εμφανίζεται πρώτα στις θάλασσες και από εκεί βγαίνουν τα ερπετά στην ξηρά και τα πτηνά στον αέρα. Έπειτα δημιουργούνται τα θηλαστικά και τέλος ο άνθρωπος.

Την αλήθεια αυτή επικυρώνει μετά από αιώνες η σημερινή εξέλιξη της επιστήμης της βιολογίας!

Ταυτόχρονα, υποστηρίζεται από το Χριστιανισμό και φαίνεται καθαρά από τα λόγια του αποστόλου Παύλου, ότι ο κόσμος και ο χρόνος έγιναν μαζί και τα δύο ταυτόχρονα. Η αρχή του κόσμου γίνεται και η αρχή του χρόνου.

Την αλήθεια αυτή έρχεται να υποστηρίξει ο ίδιος ο Αινστάιν!

Υπάρχει λοιπόν μια ταύτιση επιστήμης και θρησκείας όσον αφορά το πότε και το πως δημιουργήθηκε ο κόσμος. Στα ερωτήματα όμως ποιος και γιατί δημιούργησε τον κόσμο, αρμόδιες να δώσουν απάντηση είναι η φιλοσοφία και η θρησκεία. Καμιά επιστημονική έρυνα δεν μπορεί να απορρίψει ή να υποστηρίξει την ύπαρξη δημιουργού του σύμπαντος, γιατί αυτό ξεφεύγει από τα όριά της. Επίσης απορρίπτεται ως παράλογη και αβάσιμη η άποψη της αυτόματης δημιουργίας του κόσμου και της ζωής. Είναι δυνατόν από το μηδέν να προέλθει κάτι; Μπορεί από το μηδέν να παραχθεί τυχαία και αυτόματα το απέραντο και μεγαλειώδες σύμπαν;

Το πείραμα του CERN μπορεί να δίνει απαντήσεις σχετικά με το τι έγινε μετά το χρόνο t=0 αλλά δεν μπορεί να δώσει απάντηση στο τι προηγήθηκε του χρόνου αυτού!

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Το βιβλίο της Γένεσης διηγείται τη δημιουργία του ανθρώπου. Ο Χριστιανός υιοθετεί τις αλήθειες της Γενέσεως, οι οποίες όμως διατυπώθηκαν με τρόπο σκέψης πολύ διαφορετικό από το σημερινό, χρειάζονται ερμηνεία με βάση τα σημερινά δεδομένα.

Το κείμενο της Γένεσης γράφτηκε κατά την παράδοση, από το Μωυσή, χρονολογείται από το 13ο αιώνα πχ και διηγείται με αλληγορικό τρόπο βαθιές αλήθειες για τη δημιουργία του κόσμου και του ανθρώπου.Δεν είναι επιστημονική πραγματεία, απλά ο συγγραφέας χρησιμοποίησε ως μέσον, γνώσεις της εποχής εκείνης, για να διατυπώσει τις αλήθειες αυτές.

Η σύγχρονη επιστήμη (βιολογία, ανθρωπολογία, παλαιοντολογία, κτλ.) ερμηνεύει την προέλευση του ανθρώπου ως αποτέλεσμα βιολογικής εξέλιξης από κατώτερα ζωικά είδη. Πρόκειται για τη θεωρία της εξέλιξης που πρωτοδιατυπώθηκε από τον Κάρολο Δαρβίνο (1809-1882) και με διάφορες βελτιώσεις υφίσταται μέχρι σήμερα ως βασική θεωρία. Σύμφωνα με τη θεωρία της εξέλιξης, το ?είδος? δεν είναι σταθερό και αναλλοίωτο. Όλα τα είδη των φυτών και των ζώων, που έζησαν πάνω στη γη ή που εξακολουθούν να ζούν, είναι το αποτέλεσμα της ασταμάτητης μεταβολής, της εξέλιξης από μια ή ελάχιστες υποτυπώδεις αρχικές μορφές. Αιτία της εξέλιξης είναι η φυσική επιλογή, που οφείλεται στον αγώνα για τη διαιώνιση του είδους. Είναι ένας αγώνας που τον διεξάγουν όλα τα ζωντανά πλάσματα της φύσης και κατά είδη και κατά άτομα του ίδιου είδους. Με την κληρονομικότητα, οι αναπτυγμένες ή νέες ιδιότητες μεταβιβάζονται στους απογόνους, ενώ οι άχρηστες ατροφούν και συχνά χάνονται

Σήμερα, η θεωρία της εξέλιξης είναι απόλυτα παραδεκτή κι όπως σημειώνουν οι επιστήμονες η μόνη αμφισβήτηση που μπορεί να υπάρξει εντοπίζεται στην άποψη πως μοναδικός παράγοντας αλλαγής και ανάπτυξης στη ζωή ήταν η φυσική επιλογή σε συνεργασία με αιφνίδιες αλλαγές ή μεταλλάξεις στους οργανισμούς.

Επιστημονικά, είναι βεβαιωμένο πως ο άνθρωπος και ο πίθηκος έχουν κοινούς προγόνους αλλά ο ένας δεν είναι συνέχεια του άλλου!

Θεωρήθηκε ότι η θεωρία του Δαρβίνου συγκρούεται με τη διδασκαλία της Παλαιάς Διαθήκης και προκάλεσε γι αυτό πολλές συζητήσεις. Όμως όταν συγκρίνουμε τα πορίσματα της επιστήμης με τη Γένεση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι:

- τα γεγονότα της Γένεσης δεν είναι ούτε ιστορικά αλλά ούτε και μύθοι. Εκφράζουν υπαρξιακές αλήθειες για όλο το ανθρώπινο γένος και τον κόσμο από την αρχή της ιστορίας του (σε όποια εποχή και να την τοποθετήσουμε). Επομένως αυτά ισχύουν για την ανθρώπινη ύπαρξη όλων των εποχών.

- η επιστήμη ερευνά τα επιμέρους γεγονότα και προσπαθεί να βρει τον τρόπο που εξελίχτηκε η δημιουργία από τα κατώτερα προς τα ανώτερα και τον άνθρωπο, χωρίς να μπορεί να δώσει απάντηση για το δημιουργό του. Συνεπώς δεν έχει κανένα νόημα να αντιπαραβάλουμε τα πορίσματά της με τις θεολογικές και υπαρξιακές αλήθειες της Γένεσης, που δίνουν έμφαση όχι στο πως αλλά στο γιατί και από ποιόν δημιουργήθηκε ο άνθρωπος.

ΘΑΥΜΑ

Ως θαύμα χαρακτηρίζεται κάθε συμβάν, που στη βάση μιας ειδικής αντίληψης (κοινωνικής, θρησκευτικής, φιλοσοφικής κλπ.) για τη φύση και τους φυσικούς νόμους, είναι δυνατόν να θεωρηθεί ?ανεξήγητο? με τα καθιερωμένα, επιστημονικά αποδεκτά, kριτήρια. Το θαύμα κατατάσσεται σε ορισμένη κατηγορία γεγονότων που θεωρούνται ασυνήθιστα ή απίστευτα και οι θρησκευόμενοι ισχυρίζονται πως γίνονται αντιληπτά από τις αισθήσεις τους, ως εκδηλώσεις υπερφυσικής ή θείας προέλευσης.

Με τη λέξη θαύμα μπορούμε επίσης να αναφερθούμε σε ένα στατιστικό απίθανο, αλλά θετικό γεγονός, όπως είναι η επιβίωση από κάποια φυσική καταστροφή, ή σε ένα ωραίο συμβάν, ανεξάρτητα; από τις πιθανότητες, όπως είναι μια γέννα, αλλά και τα θαύματα της επιστήμης όταν αναφερόμαστε στις εφευρέσεις -ανακαλύψεις των διαφόρων επιστημών. Πολλές συμπτώσεις- συγκυρίες μπορούν να χαρακτηριστούν ως θαύματα.

Σύμφωνα με την ετυμολογία, η λέξη θαύμα προέρχεται από το ελληνικό θαυμάσιο και είναι αυτό το οποίο προκαλεί θαυμασμό και κατάπληξη, ένα γεγονός έκτακτο και με κανόνες που δεν μπορεί να έχουν γενική εφαρμογή.

Όλες σχεδόν οι θρησκείες, έχουν ως κοινό γνώρισμα την πίστη σε υπερφυσικά γεγονότα (θαύματα) των οποίων οι ερμηνείες ποικίλουν ανάλογα με το πολιτισμικό πλαίσιο μέσα στο οποίο εμφανίζονται.

Είναι τα θαύματα ?υπερφυσικά? ή φυσικά φαινόμενα;

Τα θαύματα δεν είναι ?υπερφυσικά? αλλά φυσικά φαινόμενα. Μόνο που εκεί η φύση λειτουργεί με απροσδόκητο τρόπο. Και αυτό το λέμε θαύμα. Και φυσικά λειτουργεί απροσδόκητα. Η αποδοχή του θαύματος είναι θέμα της προαίρεσης του ανθρώπου και όχι κάτι που αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφιβολίας.

Στην πραγματικότητα όλα τα θαύματα γίνονται με φυσικά μέσα, μια και όλη η δημιουργία είναι κτιστή. Το να έχει ένα θαύμα εξήγηση, δεν αναιρεί το θαύμα. Γιατί θαύμα δεν είναι το ανεξήγητο.

Το θαύμα λοιπόν δεν είναι στις περιπτώσεις αυτές το ανεξήγητο του φαινομένου, αλλά η στιγμή και ο τόπος που το φαινόμενο συνέβη, σε συνδυασμό με τα γεγονότα και το σκοπό που έχει επιτευχθεί.

Οι σύγχρονοι λόγιοι και επιστήμονες απορρίπτουν όλες τις αναφορές για θαύματα είτε σαν ψέμματα είτε σαν περιπτώσεις συλλογικών παραισθήσεων.

Κανένα θαύμα δεν συγκρούεται με τη φυσική νομοτέλεια. Αποτελεί μια άλλη νομοτέλεια, μέσα στην ενιαία δομή του σύμπαντος, ως προέκταση κατά κάποιο τρόπο της υπάρχουσας νομοτέλειας Η δημιουργία πορεύεται εξελικτικά μέσα από μια φυσική τάξη που στην ολοκλήρωσή της φυσικά μπορεί να πλαισιωθεί από αναρίθμητες άλλες τάξεις!

Πολλά είναι τα θαύματα που έχουν καταγραφεί κατά καιρούς και τα οποία έχουν δεχτεί τις επικρίσεις του επιστημονικού κόσμου, αλλά και όσων δεν πιστεύουν στην ύπαρξή τους, θεωρώντας τα μυθοπλασίες.

 

Το θαύμα του Αγίου Φωτός της Ιερουσαλήμ

Το θαύμα του Αγίου Φωτός της Ιερουσαλήμ είναι μοναδική περίπτωση θαύματος που συμβαίνει κατ επανάληψη κάθε χρόνο, την ίδια ημερομηνία και ώρα, στην εκκλησία της Αναστάσεως της Ιερουσαλήμ, προς αγαλίαση μιας μεγάλης σύναξης προσκυνητών της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας. Πολλοί προσκυνητές συρρέουν κάθε χρόνο για να είναι μάρτυρες των υπερφυσικών γεγονότων της αυτόματης ανάφλεξης κεριών και καντηλιών.

Στην ουσία το θαύμα είναι η εμφάνιση με υπερφυσικό τρόπο, φωτιάς σε μια κρύπτη η οποία έχει από πριν ερευνηθεί και σφραγιστεί για να αποκλειστεί το άναμα της φωτιάς τεχνητά, με ανθρώπινη παρέμβαση. Το θαύμα πετυχαίνεται στα χέρια του Πατριάρχη της Ορθοδόξου Εκκλησίας Ιεροσολύμων ο οποίος ερευνάται τελετουργικά πριν εισέλθει στην κρύπτη. Η έρευνα της κρύπτης και η σωματική έρευνα του Πατριάρχη επιτηρείται από εκπροσώπους και άλλων δογμάτων όπως της Αρμένικης Εκκλησίας.

Ο Πατριάρχης αποσύρεται στην κρύπτη, προσεύχεται και εμφανίζεται στη συνέχεια με το θαυματουργό φως. Κατά τον ίδιο χρόνο αναφέρεται ότι φωτιές ανάβουν σποραδικά, αυτόματα σε κεριά και καντήλια, με θεία παρέμβαση. Κάποιες άλλες μαρτυρίες περιγράφουν γαλαζωπό φως να εμφανιζεται κτά καιρούς και να ταξιδεύει στον αέρα. Το θαυματουργό φως που ανάβει στα χέρια του Πατριάρχη έχει αναφερθεί ότι διαφέρει από το συνηθισμένο φως στο γεγονός ότι ένα χέρι τοποθετημένο στη φωτιά αυτή δεν καίγεται

Πως θα μπορούσε να εξηγηθεί η αυτόματη εμφάνιση πυρός με αυστηρά ανθρώπινους όρους και παραμέτρους αφού δεν υπάρχει εμφανής ανθρώπινη παρέμβαση στα δρώμενα στην εκκλησία;

Έγινε έρευνα η οποία προσανατολίστηκε στην κατεύθυνση της χρήσης κάποιας αυτόματα αναφλεγόμενης ουσίας η οποία να αναφλέγεται από μόνη της όταν έρθει σε επαφή με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Με τη συνδρομή του εργαστηρίου χημείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, προσδιορίστηκε ότι η καταλληλότερη ουσία για μια τέτοια χρήση είναι ο λευκός φώσφορος.

Πώς όμως θα μπορούσε κανείς να καθυστερήσει αυτή την αυτόματη ανάφλεξη ώστε να συμβεί με ελεγχόμενο τρόπο σε προκαθορισμένη στιγμή; Απλά, εάν ο φώσφορος που συνήθως φυλάγεται κάτω από νερό για να μην αναφλεγεί ,διαλυθεί σε κάποιο κατάλληλο οργανικό διαλύτη, τότε όταν εξατμιστεί τελείως αυτός ο διαλύτης γίνεται η αυτοανάφλεξη. Πρώτα το υλικό αρχίζει και καπνίζει και τέλος αναφλέγεται, με ζωηρή φλόγα. Στο σημείο αυτό η αργή και προοδευτική ανάφλεξη ταιριάζει με τις περιγραφές των αυτοπτών μαρτύρων: ?φωτιές ανάβουν σποραδικά αυτόματα σε κεριά και σε καντήλια, με θεία παρέμβαση, αφού αρχίζουν να καπνίζουν πριν για λίγη ώρα?.

?ΤΙΝΑ ΜΕ ΛΕΓΟΥΣΙΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΕΙΝΑΙ;?

Όταν ο Ιησούς έγινε σαράντα ημερών, η Θεοτόκος τον πήγε, όπως ήταν συνήθεια, στο Ναό. Εκεί ο γέροντας Συμεών, αφού τον πήρε στην αγκαλιά του, προφήτεψη ότι αυτό το παιδί ?θα είναι σημείο αντιλεγόμενο, για να φανερωθούν οι πραγματικές διαθέσεις πολλών?. Η ιστορία τον επαλήθευσε. Ήδη από την πρώτη στιγμή της δράσης του Ιησού, τα ίδια τα Ευαγγέλια μας παραδίδουν ρεαλιστικά τη διάσταση απόψεων που υπήρχε, παρά τα ολοφάνερα θαύματα. Η διχογνωμία αυτή για το πρόσωπό του συνεχίστηκε μέχρι σήμερα.

Η Εκκλησία πρόβαλε την ορθόδοξη θέση θεμελιωμένη αγιογραφικά. Σύμφωνα μ αυτήν ο Χριστός ως ιστορικό πρόσωπο είναι ο θεάνθρωπος λυτρωτής των ανθρώπων.

Η Ιστορικότητα του Ιησού έχει αποδειχτεί, αφού τα γεγονότα της Καινής Διαθήκης τοποθετούνται στην εποχή της αναπτυγμένης ιστοριογραφίας και κριτικής σκέψης και σώζονται εξωχριστιανικές πηγές που μιλούν για τον Ιησού λίγα μόλις χρόνια μετά τη δράση του, ωστόσο κατά καιρούς εμφανίζονται φωνές αμφισβήτησης.

Οι εξωχριστιανικές ιστορικές μαρτυρίες για την ιστορική ύπαρξη του Ιησού που έχουν διασταυρωθεί από την ιστορική κριτική είναι κυρίως:

-του Ιουδαίου ιστορικού Φλάβιου Ιώσηπου

-του Σαμαρείτη Θαλλού

-του Σύρου στωικού φιλόσοφου Mara Bar Saraplon

-του σημαντικού Ρωμαίου ιστορικού Κορνήλιου Τάκιτου

-του αρχαιοδίφη Γάιου Σουητώνιου

-του λόγιου Πλίνιου του Νεώτερου

Το ζήτημα της Ανάστασης που είναι και το σημάντικότερο για τον Χριστιανισμό, αμφισβητήθηκε κατά καιρούς. Μπορούμε να πούμε όμως ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση στη λογική. Η ενανθρώπηση του Θεού και η ιδέα ενός Θεού που σταυρώνεται χωρίς αντίσταση, καθώς και η ανάστασή του αποτελούν σκάνδαλο για τη λογική, που θέλει να ερμηνεύει τα πάντα με βάση τα ανθρώπινα δεδομένα.

Τελικά μήπως το ουσιαστικό πρόβλημα είναι η αδυναμία του ανθρώπου να παραδεχτεί ότι πρέπει να ξεπεράσει τον εγωισμό του και να δεχτεί το Θεό στη ζωή του;Έτσι ο άνθρωπος συνεχίζει να θεωρεί τον εαυτό του ως κέντρο του κόσμου. Όπως λέει η ψυχολογία, οι άνθρωποι για να καταπολεμήσουν ένα πρόβλημα αναπτύσσουν μηχανισμούς άμυνας, όπως επιθετικότητα, όταν νοιώθουν ανασφάλεια και οδηγούνται σε μια πραγματική σύγχυση και νεύρωση. Οι μηχανισμοί άμυνας είναι η αμφισβήτηση και η απώθηση του Ιησού.

Η λύση της ψυχοφθόρας αυτής σύγχυσης και νεύρωσης βρίσκεται στην ελεύθερη αποδοχή ότι ?ο Θεός έγινε άνθρωπος για να γίνουμε εμείς Θεοί?.

Η σιγουριά της θεικής ταυτότητας του Ιησού προσεγγίζεται με την πίστη που είναι κατόρθωμα ελευθερίας.

Σύγκρουση επιστήμης και θρησκείας σε κοινωνικά ζητήματα και η ηθική της διάσταση

Στη σημερινή εποχή έχει γίνει αλματώδη εξέλιξη των ?βιοεπιστημών?, δηλαδή όλων εκείνων των κλάδων της επιστήμης, που έχουν ως αντικείμενο έρευνας το φαινόμενο της ζωής, από τα κύτταρα και τους μικροοργανισμούς μέχρι τα ζώα και τον άνθρωπο.

Τα επιτεύγματά τους κρίνονται από τους υποστηρικτές τους θετικά και είναι πάμπολλα. Θα αναφέρουμε μερικά μόνο, τα πιο εντυπωσιακά. Η τεχνητή γονιμοποίηση επιτρέπει σε άτεκνα ζευγάρια να αποκτήσουν επιτέλους απόγόνους και να ζήσουν ευτυχισμένα κάνοντας πραγματικότητα το όνειρο μιας ζωής. Οι λεγόμενες ?τράπεζες σπέρματος? διευκολύνουν την τεκνογονία. Η κλωνοποίηση επιτρέπει, την παραγωγή επιθυμητών κλώνων του ζωικού βασιλείου, πιστεύεται ότι καθιστά εφικτή την τελειοποίηση του είδους και ότι διευκολύνει την παραγωγή του άριστου απογόνου. Η στείρωση και η αντισύλληψη γίνονται πια πραγματικότητα.

Ο καθορισμός του φύλου και η βελτίωση του είδους περνούν πια από τη σφαίρα του ονείρου στο χώρο της πραγματικότητας. Υποστηρίζεται από μερικούς επιστήμονες ότι ακόμη και η ανθρώπινη συμπεριφορά μπορεί να προβλεφθεί κι έτσι να αποφευχθεί η ελαττωματική φύση, για να επιτευχθεί η ιδεώδης προσωπικότητα με τέλεια χαρακτηριστικά γνωρίσματα ανάλογα με τις προδιαγραφές της κοινωνίας μας σε κάθε στιγμή.

Τέλος, η αφαίρεση οργάνων και η μεταμόσχευσή τους σώζουν ζωές και χαρίζουν την επιβίωση σε συνανθρώπους μας που αντιμετωπίζουν προβλήματα με ζωτικά τους όργανα. ¨Ολα αυτά είναι μερικά από τα μέχρι τώρα πιο γνωστά και εντυπωσιακά επιτεύγματα της βιοιατρικής, στα οποία μπορούμε να συμπεριλάβουμε κι άλλα ακόμη σημαντικότερα, που σήμερα μπορούμε μόνο να φανταζόμαστε.

Για όλα αυτά τα επιτεύγματα των επιστημών χρειάζονται κριτήριο για το τι είναι καλό και τι είναι κακό, που τελείώνει το ένα και που αρχίζει το άλλο. Η βιοηθηκη, καλείται να προσδιορίσει τις ενέργειες και τις παρενέργειες της βιοιατρικής, δηλαδή να θέσει τα όρια ανάμεσα στις θετικές και τις αρνητικές συνέπειες της επιστήμης στη ζωή μας. Ο σκοπός είναι ένας: η ευτυχία στη ζωή μας.

Η χρήση της βιοτεχνολογίας είναι επιθυμητή και επιτρεπτή. Η κατάσχρησή της όμως κρίνεται ανεπιθύμητη και απαράδεκτη, επειδή γίνεται απάνθρωπη και στρέφεται εναντίον του ανθρώπου παραβιάζοντας την ελευθερία του και στερώντας του την ανθρωπιά του. Συγκεκριμένα κάτι τέτοιο συμβαίνει σε δύο περιπτώσεις.

Η μαζική χρήση βιοτεχνολογίας από την κρατική εξουσία σε βάρος κάποιας μειοψηφίας του πληθυσμού είναι η χειρότερη μορφή ολοκληρωτισμού. Κάτι τέτοιο έχει συμβεί τον 20ο αιώνα στη χιτλερική Γερμανία σε βάρος των Εβραίων. Οι Εβραίοι θεωρήθηκαν δήθεν κατώτεροι γιατί ανήκαν στη σημιτική φυλή, με ανατομικά χαρακτηριστικά που διέφεραν από εκείνα της ?ανώτερης? αρίας φυλής των Ινδοευρωπαίων. Με τέτοια βιολογική πρόφαση εξοντώθηκαν εκατομμύρια αθώοι στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, αφού προηγουμένως χρησιμοποιήθηκαν ως πειραματόζωα στα εργαστήρια ευγονικής για χάρη της επιστημονικής έρευνας!

Επισημαίνεται η ατομική εφαρμογή της βιοτεχνολογίας σε ειδικές περιπτώσεις (τεχνική γονιμοποίηση).Τίθεται το ερώτημα: δεν πρέπει να λαμβάνονται υπόψη τα τρίτα πρόσωπα που εμπλέκονται σε μια βιοιατρική διαδικασία που στην περίπτωση της τεχνικής γονιμοποίησης είναι τα παιδιά;. Ένα καίριο ερώτημα είναι κατά πόσο η απόφαση ενός υπερήλικου ζευγαριού να φέρει στο κόσμο ένα παιδί με τεχνητή γονιμοποίηση απότελεί αθώο δικαίωμά τους ή αντίθετα εκδήλωση εγωισμού. Σε μια τέτοια περίπτωση πρέπει να τεθεί το ερώτημα: Είναι λιγότερο σημαντικό να προχωρήσει ένα άτεκνο ζευγάρι στην υιοθεσία ενός δυστυχισμένου παιδιού, από το να προχωρήσει με κάθε μέσο στην απόκτηση απογόνων ?εξ αίματος?;

Στη Βρετανία μαίνεται η διαμάχη για το πόσο είναι ηθικό να χρησιμοποιηθεί η κλωνοποίηση για θεραπευτικούς σκοπούς. Ειδικότερα πολλοί βρετανοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι το να απορρίπτεται παντελώς η ιδέα της κλωνοποίησης μπορεί να στερήσει από την ανθρωπότητα ένα μεγάλο θεραπευτικό όπλο και επιμένουν να γίνεται διάκριση ανάμεσα στην αναπαραγωγή και τη θεραπευτική κλωνοποίηση. Και εξηγούν ότι η αναπαραγωγική κλωνοποίηση, η κλωνοποίηση που θα οδηγήσει σε παιδιά ταυτόσημα γενετικά με ήδη υπάρχοντες ενήλικους, δεν είναι αποδεκτή ηθικά. Αλλά η θεραπευτική κλωνοποίηση, η οποία θα συνίσταται στη δημιουργία σε δοκιμαστικό σωλήνα ενός εμβρύου στο οποίο δε θα επιτρέπεται να μεγαλώσει παρά μεχρι του σταδίου της βλαστοκύστεως, μπορεί να είναι η λύση σε πολλά ιατρικά προβλήματα και για το λόγο αυτό να είναι ηθικά αποδεκτή.Στο στάδιο της βλαστοκύστεως (το οποίο υφίσταται 5-6 μέρες μετά τη γονιμοποίηση) εμφανίζονται τα εμβρυικά βλαστικά κύτταρα, τα κύτταρα από τα οποία προέρχονται όλοι οι ανθρώπινοι ιστοί και τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως ?πρώτη ύλη? για τη δημιουργία τεχνητών ιστών και οργάνων για μεταμοσχεύσεις.

Η χριστιανική ηθική συμβάλει πάρα πολύ θετικά και δημιουργικά με το δικό της τρόπο σε όλα αυτά τα κρίσιμα ζητήματα. Οι κίνδυνοι από μια κατάχρηση των νέων επιτευγμάτων είναι ορατοί και επισημαίνονται και από επιστήμονες και από θεολόγους.

Γενική αρχή πάντως πρέπει να είναι ότι η ιατρική εφαρμογή της βιολογίας δεν μπορεί να πλήτει την αλήθεια, την ελευθερία και την ανθρωπιά του ανθρώπου.

ΕΚΤΡΩΣΗ

Μερικές φορές η γέννηση ενός παιδιού είναι ανεπιθύμητη. Μπορεί το ζευγάρι να είναι ανύπαντρο ή να μην είναι έτοιμο ακόμη να αποκτήσει παιδί (για λόγους οικονομικούς, ψυχολογικούς ή περιστασιακούς), Ακόμη ενδέχεται να συντρέχουν κωλύματα υγείας(πχ κληρονομική ασθένεια ή προσωρινό νόσημα της μητέρας) ή η εγκυμοσύνη να είναι αποτέλεσμα βιασμού. Τότε το ζευγάρι καταφεύγει σε ιατρικές ή πρακτικές μεθόδους για τη διακοπή της κύησης(χειρουργική επέμβαση). Η πρόωρη εκβολή του εμβρύου με τεχνητή διακοπή της κύησης λέγεται άμβλωση ή έκτρωση.

Είναι διαπιστωμένο ότι η άμβλωση δημιουργεί τεράστια ηθικά προβλήματα, προβλήματα ενοχής, που είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε άσχημες ψυχολογικές καταστάσεις και να δημιουργήσουν ψυχικά τραύματα. Σήμερα έχει γίνει πια συνείδηση ότι το έμβρυο είναι μια ζωή, μια ύπαρξη που έχει δικαίωμα να ζήσει, δεν είναι κτήμα που το διαχειρίζεται κάποιος και δεν είναι τόσο απλή υπόθεση η διακοπή της κύησης. Σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις για λόγους ιατρικούς (κίνδυνος ζωής της μητέρας) και περιστασιακούς (περιπτώσεις βιασμού) γίνεται δεκτή η διακοπή της κύησης.

Η Εκκλησία απαγορεύει την άμβλωση (91ος κανόνας της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου, 692) ταυτίζοντάς την με το φόνο. Ο λόγος είναι ότι αφαιρείται μια ζωή, ματαιώνεται ένα δώρο του Θεού και εκδηλώνεται περιφρόνηση του υποψήφιου γονέα απρος ένα άλλο πρόσωπο, δηλαδή το δυοφορούμενο παιδί.

ΕΥΘΑΝΑΣΙΑ

Είναι θεμιτό και ηθικό να τελείώνει η ζωή ενός ανθρώπου απλώς με το πάτημα ενός κουμπιού;

Όταν κάποιος πάσχει από ανίατο βαρύ νόσημα πχ καρκίνο στο τελικό στάδιο, ταλαιπωρούμενος από αφόρητους πόνους, χωρίς κάποια ελπίδα θεραπείας ή έστω βελτίωσης, όπως επίσης όταν βρίσκεται κατάκοιτος για πάρα πολύ χρόνο, είτε από εγκεφαλικό επεισόδιο είτε από τραυματισμό του νευρικού συστήματος σε σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα, συνήθως, τότε σκέφτονται οι συγγενείς του και οι ιατροί να επιφέρουν το θάνατό του άλλωτε με χορήγηση θανατηφόρου φαρμάκου κι άλλωτε με τη διακοπή λειτουργίας των ιατρικών μηχανημάτων που κρατούν τον ασθενή στη ζωή.

Αυτή η πράξη διακοπής της ζωής λέγεται ευθανασία, δηλαδή καλός θάνατος.

Ένα διαχρονικό θέμα που έχει έντονα απασχολήσει με ολοένα και αυξανόμενο ρυθμό τα κράτη, τις κοινωνίες των ανθρώπων ανά τον κόσμο και τη σύγχρονη βιοηθική. Τα βασανιστικά ερωτήματα που εγείρονται είναι πολλά καθώς το ζήτημα αυτό ενέχει σημαντικές ηθικές νομικές και πνευματικές πλευρές. Η ανθρώπινη ευθύνη, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, είναι πραγματικά πολύ μεγάλη.

Τα σημαντικότερα ίσως επιχειρήματα όσων εναντιώθηκαν στην ιδέα της ευθανασίας και στη νομιμοποίησή της συνοψίζονται στα εξής ερωτήματα:

-ποιός έχει το δικαίωμα να βλάψει ή να καταστρέψει την ανθρώπινη ζωή;

-πώς η ευθανασία είναι λύση, καθώς σε πολλές περιπτώσεις, όπου ο θάνατος φαίνεται αναπόφευκτος, τελικά ο ασθενής αναρρώνει;

-πόσο σίγουρο είναι ότι δεν θα υπονομευτεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη που χαρακτηρίζει τη σχέση γιατρού-ασθενή;

-πόσο αγνά και ειλικρινή είναι τα κίνητρα των συγγενών του ασθενή που ζητούν την ευθανασία του;

Πρόκειται για εξαιρετικά κρίσιμα ερωτήματα, τα οποία με τη σειρά τους γεννούν και άλλα πιο σύνθετα, που ζητούν την απάντησή τους, προτού προβεί κανείς σε μη αναστρέψιμες πράξεις, όπως αυτή της νομιμοποίησης της ευθανασίας.

Σύμφωνα με την άποψη που υποστηρίζει την ευθανασία, το ζήτημα το οποίο πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη είναι κατά μείζονα λόγο η αξιολόγηση και ο σεβασμός του αιτήματος του ασθενούς για τη διακοπή της θεραπείας και περίθαλψης (όταν αυτός κριθεί ότι βρίσκεται σε θέση να το εκφράσει). Ακόμη όμως κι αν αποδειχθεί ότι έχει πλήρη συνείδηση του αιτήματός του, ποιός δίνει το δικαίωμα στο γιατρό να του αγαιρέσει τη ζωή; ο ασθενής; Ποιός αναλαμβάνει την ευθύνη μιας τέτοιας πράξης; Κι αν έχει γίνει λάθος διάγνωση της ασθένειας και ενδεχομένως δεν είναι ανίατη; Το αποτέλεσμα θα ήταν να χαθεί μία ζωή δίχως λόγο.

Αν ο ασθενής διαθέτει λιγες ψυχικές δυνάμεις, πράγμα λογικό όταν βρεθεί ξαφνικά στη θέση του αδύναμου και ανήμπορου άρρωστου, λογικό είναι να θεωρήσει πως η ευθανασία είναι η μοναδική λύση. Όμως με τη νομιμοποίησή της, νομιμοποιείται με αυτό τον τρόπο η φυγή, η απόδραση από τη ζωή. Απαξιώνεται η δύναμη της ψυχής που μπορεί να φανεί τεράστια όταν υποβοηθάται από συνανθρώπους, είτε αυτοί είναι γιατροί, είτε κοντινά πρόσωπα.

Ακρογωνιαίος λίθος λοιπόν, είναι η ψυχολογική στήριξη για θέληση για ζωή και όχι η παροχή του δικαιώματος στην παραίτηση, την υποχώρηση και την παθητική απομάκρυνση από αυτήν. Μια κοινωνία που νομιμοποιεί την ευθανασία, μαθαίνει στους πολίτες της πως η λύση σε ένα αδιέξοδο είναι η δραπέτευση, η διαφυγή, τη στιγμή που θα έπρεπε να τους παροτρύνει να είναι μαχητικοί και να παλεύουν για ότι αξίζει.

Σε μερικές περιπτώσεις ο κατάκοιτος ασθενής έχοντας συναίσθηση της κατάσταασής του ζητά να επέλθει ο θάνατός του, για να απαλλαγεί από την τυραννία του πόνου. Εδώ η ευθανασία μοιάζει με αυτοκτονία. Σε κάθε περίπτωση, σαν δολοφονία ή σαν αυτοκτονία , η ευθανασία σημαίνει την αφαίρεση της ανθρώπινης ζωής. Η ευθανασία επομένως είναι πράξη που είναι αντίθετη με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γι αυτό η εκκλησία είναι αντίθετη τόσο στην ενεργητική ευθανασία(χορήγηση θανατηφόρου μέσου) όσο και στην παθητική ευθανασία(μη παροχή μηχανικής υποστήριξης).

ΣΧΕΣΕΙΣ ΠΙΣΤΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ

Αρκετοί μεγάλοι επιστήμονες και φιλόσοφοι έχουν εκφράσει κατά καιρούς τις απόψεις τους περί συμβατότητας ή μη της Επιστήμης με τη Θρησκεία. Για παράδειγμα ο Άλμπερτ Αινστάιν είπε σε ένα συνέδριο το 1941 ότι ?η Επιστήμη χωρίς Θρησκεία είναι ανάπηρη, Θρησκεία χωρίς Επιστήμη είναι τυφλή?. Ένας φιλόσοφος, ο Φράνσις Μπέικον, είχε πει τον 17ο αιώνα το εξής εκπληκτικό ?η εις βάθος φιλοσοφία φέρνει το νου των ανθρώπων στη Θρησκεία?.

Είναι λοιπόν η Επιστήμη και η Θρησκεία δύο αλληλοεξαρτώμενα και αλληλοσυμπληρούμενα πεδία γνώσης, όπως κάποιοι υποστηρίζουν ή είναι δύο πεδία γνώσης εντελώς διαφορετικά; Φυσικά πολλοί θα μπορούσαν άνετα να αμφισβητήσουν αν κατ αρχήν η Θρησκεία αποτελεί, εμπεριέχει ή παράγει γνώση και άλλοι θα μπορούσαν πάλι να υποστηρίξουν ότι ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι η Θρησκεία εμπεριε΄χει γνώση, τότε αυτή είναι σε πολλά σημεία αντίθετη με την Επιστήμη και συνεπώς τα δύο πεδία γνώσης δεν είναι αλληλοσυμπληρούμενα αλλά αλληλοαναιρούμενα. Επίσης η Επιστήμη έχει προωθηθεί πολύ περισσότερο από φιλελεύθερα-κοσμικά μυαλά, παρά από συντηριτικά-θρησκευτικά και η θρησκεία δέχεται σημαντικά χτυπήματα κάθε φορά που η Επιστήμη ανακαλύπτει κάτι νέο.

Πίστη και επιστήμη είναι δύο μεγάλα πνευματικά μεγέθη αλληλοσυμπληρούμενα και όχι αλληλοαποκλειόμενα. Είναι δύο εκδηλώσεις του ανθρώπινου πνεύματος που κινούνται σε διαφορετικά επίπεδα. Επιστήμη και Θρησκεία έχουν αυτόνομες περιοχές ενδιαφερόντων και έρευνας. Ανταποκρίνονται σε διαφορετικές ροπές και ανάγκες της ενιαίας ανθρώπινης ύπαρξης. Η επιστήμη ερευνά τα μυστήρια της δημιουργίας, ασχολείται με το επιστητό, ενώ η θρησκεία ασχολείται με το μυστήριο του δημιουργού, το υπεραισθητό. Είναι δύο κύκλοι εφαπτόμενοι ή και τεμνόμενοι, αλλά όχι ταυτιζόμενοι ή συγκρουόμενοι. Επομένως η σχέση πίστης και επιστήμης δεν μπορεί να είναι αντιθετική ή εχθρική αλλά διαλεκτική. Κι αυτό γιατί έχουν κοινή αφετηρία την πνευματική υπόσταση του ανθρώπου και ουσιαστικά στοχεύουν στην κατάκτηση της αλήθειας και την εξασφάλιση της ευτυχίας του. Κρίνονται όμως μαζί ή χωριστά από το κατά πόσο οδηγούν τον άνθρωπο στον εξανθρωπισμό του ή στον απανθρωπισμό του.

Όταν η καθεμιά περιορίζεται στο χώρο της αρμοδιότητάς της δεν υπάρχει θέμα σύγκρουσης ή αντίθεσης. Αν παλαιότερα παρουσιάστηκαν κάποιες περιπτώσεις αντιπαράθεσης, αυτό οφείλεται σε ιδεολογικές προκαταλήψεις ορισμένων επιστημόνων, οι οποίοι υπερέβησαν τα όρια της επιστήμης και ασχολήθηκαν με υπερφυσικά ζητήματα. Άλλοι πάλι στην περίοδο του Διαφωτισμού θεοποίησαν το λογικό, ενώ άλλοι απέρριψαν εκ των προτέρων ότι σχετίζεται με θέματα μεταφυσική. Πιθανόν επίσης κάποιοι χριστιανοί να αντιμετώπισαν με δυσπιστία και καχυποψία τις επιστημονικές θεωρίες και ανακαλύψεις, νομίζοντας ότι κινδυνεύει η πίστη τους.

Με όλα τα παραπάνω γίνεται κατανοητό ότι η πίστη και η επιστήμη δε συγκρούονται γιατί:

-η επιστήμη ερευνά τον αισθητό, το φυσικό κόσμο, ενώ η θρησκεία περιγράφει τον υπεραισθητό, τον υπερφυσικό κόσμο

-η επιστήμη ερευνά το πως έγινε ο κόσμος καθώς και τους φυσικούς νόμους που ρυθμίζουν τη λειτουργία του ενώ η θρησκεία ασχολείται με το ποιός και γιατί δημιούργησε τον κόσμο

-η επιστήμη χρησιμοποιεί αποκλειστικά τους νόμους της λογικής, την παρατήρηση και το πείραμα. Στη ζωή και τις αναζητήσεις της πίστης συμμετέχουν, μαζί με τη νόηση και τη λογική και άλλες δυνάμεις του ανθρώπου: η φαντασία, η βούληση και το συναίσθημα

-η επιστήμη βοηθά τον άνθρωπο στην υλική πρόοδο ενώ η θρησκεία τον βοηθάει στην ψυχική του καλλιέργεια(πνευματικός πολιτισμός)

-ο χριστιανός δεν υποτιμά αλλά ούτε και υπερτιμά την ανθρώπινη γνώση. Δεν αρνείται την επιστήμη αλλά και δεν αρκείται μόνο σ αυτήν

-για την κατάκτηση της γνώσης και της αλήθειας ο άνθρωπος δε διαθέτει μόνο τις αισθήσεις και το λογικό αλλά και άμεσες πνευματικές εμπειρίες, προσωπικά βιώματα, ενόραση, κ.α.

-πολλοί επιστήμονες διεθνούς κύρους υπήρξαν και πιστοί χριστιανοί

-η σωστή σχέση πίστης και γνώσης εκφράζεται με την επιγραμματική θέση ?γιγνώσκουσα πίστη και πιστεύουσα γνώση? Η συνεργασία τους είναι αναγκαία και απαραίτητη για την αληθινή πρόοδο και ευδαιμονία του ανθρώπου

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Γνώμες επιστημόνων, φιλοσόφων, λογοτεχνών

1 ?Το τελευταίο βήμα της λογικής έγκειται στο να αναγνωρίσει ότι υπάρχουν άπειρα ζητήματα που υπερβαίνουν τις αντιληπτικές της ικανότητες? Πασκάλ μαθηματικος, φιλόσοφος

2. ?Άκουε τους σοφούς αλλά μόνο από το ένα αυτί. Το άλλο ας είναι πάντοτε έτοιμο να δεχτεί τους ήχους του ουράνιου φίλου σου? Αμπέρ φυσικός, μαθηματικός

3. ?Ο Θεός είναι η πηγή της βεβαιότητας και η εγγύηση της επιστήμης? Καρτέσιος μαθηματικός, φιλόσοφος

4. ?Η κυριάρχουσα δύναμη για τη δημιουργία ενός κοινού πολιτισμού ανάμεσα στους λαούς, που έχουν ο καθένας το δικό του πολιτισμό, είναι η θρησκεία...Μιλώ για την κοινή παράδοση του Χριστιανισμού που διαμόρφωσε την Εευρώπη όπως είναι σήμερα? Έλιοτ άγγλος ποιητής, θεατρικός συγγραφέας

5. ?Η θρησκεία μου έγκειται σ έναν ταπεινό θαυμασμό προς το ανώτερο και απεριόριστο εκείνο πνεύμα, το οποίο αποκαλύπτεται στις πιο μικρές λεπτομέρειες που μπορούμε να συλλάβουμε με το αδύναμο και εύθραυστο πνεύμα μας? Αινστάιν ατομικός φυσικός, βραβείο Νόμπελ