Ερευνητική Εργασία Α΄ 2η

ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

 

ΘΕΜΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

 

? ΠΡΕΒΕΖΑ: ΤΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ?

Σχ. Έτος: 2013-2014

ΤΑΞΗ: Α

 

ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ:

 

Αιβασιλιώτης Σπυρίδωνας

 

Αριστοπάνος Αλέξανδρος

 

Βέμη Βιολέτα

 

Γκρόιντας Ευάγγελος

 

Καλαντζης Γεώργιος

 

Κίκερης Νικόλαος

 

Κίτσος Χαράλαμπος

 

Μαγγιώρου Ειρήνη

 

Περάτης Διονύσιος

 

Πιστιόλα Γκάνα Όλγα

 

Ρούκου Παναγιώτα

 

Συντονιστής καθηγητής Υπεύθυνη καθηγήτρια

 

Βράνος Χρήστος Ξυνομήλου Στυλιανή

Υποστηρικτής καθηγητής εργαστηρίου πληροφορικής

Κόλλιος Χρήστος

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

- ΕΙΣΑΓΩΓΗ

-ΑΡΧΑΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ

-ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ

-ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

-ΤΟ ΣΑΙΤΑΝ ΠΑΖΑΡ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ

-ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

-ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ

-ΕΠΙΛΟΓΟΣ

-ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Πρέβεζα, όπως και πολλά άλλα μέρη ανά την Ελλάδα, αποτελεί έναν τόπο, μεγάλης παράδοσης και πολιτισμού. Η περιοχή, έχει αναφερθεί, ότι είχε κατοικηθεί από αρχαιοτάτων χρόνων, γεγονός που το μαρτυρούν ευρήματα πολλών ανασκαφών. Πολλά είναι τα δείγματα της καθημερινής ζωής των κατοίκων από τότε.

Μέσα από την έρευνα αυτή επιχειρήθηκε να ανακαλύψουμε, να αναπτύξουμε και να εκθέσουμε την πορεία αυτής της ζωής μέσα στο χρόνο.

Η παράδοση συνδυάζεται όμορφα με τα στοιχεία της σύγχρονης εποχής και κατέχει ακόμη σημαντική θέση σε όλο το νομό της Πρέβεζας. Ενταγμένη στο γενικότερο περιβάλλον της Ηπείρου, η Πρέβεζα έχει να δείξει τα δικά της προσωπικά στοιχεία.

Πεδία που μαρτυρούν αυτή την παράδοση είναι το λαογραφικό μουσείο, με τα διάφορα εκθέματά του. Επίσης στοιχεία παραδοσιακής διατροφής, τα οποία διατηρούνται μέχρι και σήμερα. Η ύπαρξη δειγμάτων παραδοσιακής τοπικής ενδυμασίας όπως και η χρήση συγκεκριμένης διαλέκτου. Η παραδοσιακή αλιεία στον Αμβρακικό αποτελεί μάρτυρα μιας περασμένης ζωής που τα χνάρια της εντοπίζουμε μέχρι και σήμερα.

Μέσα σ όλα αυτά έρχονται να προστεθούν οι θρύλοι της περιοχής για τα ποτάμια αλλά και τα παραμύθια που συντρόφευαν το λαό σ αυτό τον τόπο.

Δεν είναι όμως μόνο η παράδοση αλλά και ο πολιτισμός που διακρίνεται στην περιοχή. Εξαίσια είναι τα δείγματα μουσικής και χορού στο νομό της Πρέβεζας. Πολιτιστικοί σύλλογοι έχουν αναλάβει τη διατήρησή τους στο χρόνο. Οι αρχαιολογικοί χώροι είναι μάρτυρες μεγάλου πολιτισμού ο οποίος έχει τις ρίζες του στους αρχαίους χρόνους αλλά και οι αγιογραφίες στα μοναστήρια και τις εκκλησίες, ολοκληρώνουν την εικόνα της Πρέβεζας ως τόπο παράδοσης και πολιτισμού.

Μέσα από την έρευνα αυτή θα δοθούν απαντήσεις σε ερωτήματα όπως:

  • Ποια είναι τα στοιχεία που μαρτυρούν την ύπαρξη παράδοσης και πολιτισμού στην Πρέβεζα;

  • Υπάρχουν φορείς για την προστασία και διατήρηση αυτής της παράδοσης και του πολιτισμού;

  • Υπάρχει ανταπόκριση από την τοπική κοινωνία για την προστασία όλων των στοιχείων του πολιτισμού της Πρέβεζας;

  • Ποιος είναι ο ρόλος του σχολείου στην εκμάθηση της ιστορίας του τόπου;

  • Κρίνεται απαραίτητη η διατήρηση της παράδοσης και η προστασία του πολιτισμού της περιοχής;

  • Τι παρέχει και πως ολοκληρώνει τον άνθρωπο η παράδοση και ο πολιτισμός;

 

Το υπέροχο ταξίδι στο χρόνο και το χώρο ξεκινάει...

 

Αρχαία Νικόπολη

 

Η αρχαία Νικόπολη απλώνεται σε έκταση 9000 στρεμμάτων στην χερσόνησο της Πρέβεζας, στη ΝΔ Ηπειρο. Ιδρύθηκε από τον Οκταβιανό, μετά την ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ., όταν οι κάτοικοι των γειτονικών πόλεων της Ηπείρου, της Λευκάδας και τμήματος της Αιτωλοακαρνανίας, οδηγήθηκαν σε αναγκαστικό συνοικισμό της περιοχής. Η πόλη απολάμβανε ειδικά πολιτικά και οικονομικά προνόμια. Είχε δικό της νομισματοκοπείο και τελούσε κάθε τέσσερα χρόνια τα Ακτια, που περιελάμβαναν αγώνες γυμνικούς, μουσικής και ιπποδρομίας. Υπήρξε πόλος έλξης πνευματικών ανδρών της εποχής, όπως ο Επίκτητος (89 μ.Χ.). Η κατοίκηση της πόλης συνεχίστηκε κατά τους βυζαντινούς χρόνους.Στα σημαντικότερα μνημεία της Αρχαίας Νικόπολης περιλαμβάνονται:

Το Ωδείο το οποίο βρίσκεται στη δυτική πλευρά του παλαιοχριστιανικού τειχους. Αποτελείται από το κοίλο, την ορχήστρα και τη σκηνή. Τρεις ημικυκλικές στοές στηρίζουν το κοίλο, εξασφαλίζοντας την κλίση του. Κατασκευάστηκε τον 1ο αι. μ.Χ. και χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 2ο μισό του 3ου αι. μ.Χ.

Οι Βόρειες Θέρμες ("Μπεντένια"). Δημόσιο ρωμαϊκό κτίριο, βόρεια των ρωμαϊκών τειχών. Αποτελείται από καμπύλους και ορθογώνιους χώρους που συνδέονται μεταξύ τους με πολλά ανοίγματα και φέρουν ημικυκλικές κόγχες και πεσσοστοιχίες.

Το μνημείο του Αυγούστου. Ιδρύθηκε από τον Οκταβιανό-Αύγουστο, το 31 π.Χ., μετά τη ναυμαχία του Ακτίου και αφιερώθηκε στον Αρη, τον Ποσειδώνα και τον Ακτιο Απόλλωνα. Αποτελείται από ένα λιθόκτιστο πόδιο, σχήματος Π, στο οποίο είχαν προσαρτηθεί τα χάλκινα έμβολα των πλοίων του Αντωνίου. Τα υπόλοιπα λάφυρα της ναυμαχίας στεγάζονταν μαζί με τα γλυπτά σε μία στοά στο πλάτωμα πάνω από το πόδιο.Το Θέατρο, το οποίο βρίσκεται ΝΑ του μνημείου του Αυγούστου. Η σκηνή είναι υψηλή, πιθανόν διόροφη, με τρεις αψιδωτές εισόδους. Οι παραστάσεις δίνονταν στο "λογείο", ανάμεσα στη σκηνή και την ορχήστρα. Τρεις υπόγειοι διάδρομοι διευκόλυναν τη ματακίνηση των θεατών στο κοίλο, κάτω από το οποίο, υπήρχαν ισάριθμες στοές. 1ος αι. μ.Χ.

Το Νυμφαίο, το οποίο βρίσκεται Δ των ρωμαϊκών τειχών της Νικόπολης. Αποτελείται από δύο κτίρια με απλή, αδιακόσμητη πρόσοψη και κόγχες στο εσωτερικό. Σε αυτό κατέληγε ο αγωγός που μετέφερε το νερό από τον Λούρο στη Νικόπολη. Είναι αμφίβολο αν τα κτίρια είναι σύγχρονα. Από αυτά, το βόρειο πρέπει να κατασκευάστηκε στις αρχές του 3ου αι. μ.Χ.

 

 

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΝΙΚΟΠΟΛΗΣ

 

Το Αρχαιολογικό μουσείο Νικόπολης βρίσκεται στο 5ο Κm Πρέβεζας-Ιωαννίνων κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της Νικόπολης. Αποπερατώθηκε το έτος 2009 και υπάγεται στή διοικητική μέριμνα της ΛΓ (33) Εφορείας Αρχαιοτήτων, με έδρα την Πρέβεζα

Στά εκθέματα του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου Νικοπόλεως περιλαμβάνονται μεταξύ των άλλων τά εξής :

Μαρμάρινα: Μαρμάρινα επιτύμβια γλυπτά

Γυάλινα αντικείμενα: Δακρυδόχες, πήλινα λυχνάρια, κοσμήματα, περόνες μαλλιών, νομίσματα, κλπ. Γυάλινη τεφροδόχος κάλπη, εύρημα του 1972, μοναδικό έκθεμα στην Ελλάδα. Ποιας εποχής είναι και από πού μεταφέρθηκε, είναι άγνωστο. (Χαράλαμπος Γκούβας, «Η Ιστορία του Νομού Πρέβεζας», 2009).

Πήλινα: Υπάρχει συλλογή από Πήλινα αγγεία, πήλινα λυχνάρια, και κυπέλια.

Μεταλλικά: Ορειχάλκινο αγαλματίδιο του Ερμή ο οποίος κρατάει στό δεξί του χέρι ένα ψάρι και στο αριστερό χέρι ιμάτιο. Θνήσκων Γαλάτης Ορειχάλκινο κόσμημα. Χρυσά κοσμήματα. Μεταλλικά γεωργικά εργαλεία.

Το αρχαιολογικό μουσείο της Νικοπόλεως αποτελεί για την περιοχή, μια μεγάλη προσπάθεια διάσωσης του πολιτισμού της Πρέβεζας αλλά ταυτόχρονα και πόλο έλξης μεγάλου αριθμού τουριστών απ όλο τον κόσμο. Το γεγονός αυτό συμβάλλει στην οικονομική ανάπτυξη όλης της περιοχής.

ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

Ιδιαιτερότητα του ρεπερτορίου της δημοτικής μουσικής στην Πρέβεζα αποτελεί η παρουσία πολλών οργανικών κομματιών τα οποία αποτελούν δεξιοτεχνικές συνθέσεις της δημοτικής μουσικής μας παράδοσης. θα πρέπει να επισημανθεί πως δεν υπάρχουν γραπτά στοιχεία, τόσο για την ακριβή προέλευση τους όσο και για τους συνθέτες τους. Πρόκειται για μουσικά κομμάτια που έφτασαν ως τις μέρες μας κυρίως μέσω της προφορικής μουσικής παράδοσης και σύμφωνα με παλιότερες και νεώτερες ηχογραφήσεις, στην πλειοψηφία τους διαμορφωμένα.

"Τα κλάματα"

Αποτελεί για πολλούς Πρεβεζάνους το πιο αντιπροσωπευτικό και γνωστό δείγμα του ρεπερτορίου της παραδοσιακής μουσικής της Πρέβεζας. Διαθέτει μια ισχύ η οποία το κάνει ακόμα και σήμερα ένα από τα πιο περιζήτητα κομμάτια στα γλέντια με δημοτική μουσική που γίνονται στην πόλη και τα γύρω χωριά. Είναι γνωστό σε ευρύ φάσμα ακροατών, νεώτερων , μεγαλύτερων, σε οπαδούς του συγκεκριμένου είδους μουσικής και μη.

Η "Πλεύρα" ή "Πλέβνα"

Το συγκεκριμένο κομμάτι σύμφωνα με αναφορές παλαιών μουσικών το ζητούσαν και το χόρευαν μόνο στην Πρέβεζα και το Ξηρόμερο. Πρόκειται για ένα σκοπό ο οποίος κατά μεγάλη πιθανότητα και σύμφωνα με μαρτυρίες μουσικών, μεταφέρθηκε στην Πρέβεζα από τα παράλια της Μικράς Ασίας με τους πρόσφυγες μετά την καταστροφή του '22, αν και εφόσον δεν είχε φτάσει πιο νωρίς από την Τουρκία γενικότερα.

Η "Γενοβέφα"

Ένα από τα κομμάτια που ακούγονταν και ακούγεται πολύ στην Πρέβεζα και διαφοροποιείται αισθητά από τα προηγούμενα, όσον αφορά το ύφος και τη μελωδική ακολουθία, ήταν η "Γενοβέφα". Πρόκειται για ένα κομμάτι που το ύφος του υποδηλώνει αστικό χαρακτήρα.

ΤΟ ΣΑΪΤΑΝ ΠΑΖΑΡ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ

Ο χώρος που δραστηριοποιούνταν οι μουσικοί μέσα στην πόλη ήταν κυρίως το Σαϊτάν

Παζάρ, ένα κατηφορικό καλντερίμι που κατέληγε στο λιμάνι και που για τουλάχιστον

τρεις δεκαετίες ως και τα τέλη του ΄50 αποτέλεσε το «σπίτι» πολλών από τους

δημοτικούς μουσικούς της Πρέβεζας όπως προαναφέραμε, με τα τρία μουσικά καφενεία

που υπήρχαν κατά μήκος του.

Το όνομα του, σύμφωνα με την ιστορία του τόπου,

οφείλεται στο γεγονός πως στην περίοδο της τουρκοκρατίας οι κάτοικοι του

καλντεριμιού έριχναν στο στενό ότι λιπαρό είχαν στα σπίτια τους, με αποτέλεσμα οι

Τούρκοι στρατιώτες που περιπολούσαν και φορούσαν παπούτσια με σιδερένια καρφιά,

να γλιστρούν και να πέφτουν. Ένας Τούρκος αξιωματικός που έπεσε θύμα των κατοίκων

του καλντεριμιού φώναξε «Σαϊτάν Παζάρ!» δηλαδή «διαολοπάζαρο!» και έτσι έμεινε το όνομα στο στενό.

Ο τρόπος που δούλευαν οι ορχήστρες σε αυτά τα καφενεία ήταν με παραγγελίες. Οι

πελάτες που ήθελαν να χορέψουν ή να ακούσουν κάποιο τραγούδι έδιναν λεφτά στην

ορχήστρα. Οι λιμενεργάτες τότε ξόδευαν πολλά λεφτά στα καφενεία. Οι μουσικοί

ξεκινούσαν από νωρίς.

 

Παραδοσιακά επαγγέλματα της Πρέβεζας

Σημαντικό παραδοσιακό επάγγελμα στην περιοχή παρέμβασης πρέπει να θεωρηθεί αυτό των αλιέων του Αμβρακικού κόλπου. Πολλοί από αυτούς ασκούν την αλιεία παραδοσιακά (καμάκι, βωλκός, γκάγκαμος, γυροβολιά, καμπάνα, νταλιάνι κλπ.). Επίσης οι αλιείς παράγουν και παραδοσιακά προϊόντα όπως το αυγοτάραχο και το πετάλι Αμβρακικού.

Αρκετές γυναίκες στην περιοχή ασχολούνται με την ταπητουργία, υφαντουργία και την παραγωγή ειδών λαϊκής τέχνης είτε ατομική είτε υπό μορφή συνεταιρισμών. Θα πρέπει να σημειώσουμε ιδιαίτερα τους Αγροτικούς Γυναικείους Συνεταιρισμούς Θεσπρωτικού και Φαναρίου, Πέτας και Βίγλας, οι οποίοι ασχολούνται με την παραγωγή παραδοσιακών προϊόντων.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

Νικοπόλεια

Από τον Ιούνιο έως και τις αρχές Σεπτεμβρίου ένα πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων πραγματοποιούνται στην Πρέβεζα. Το Φεστιβάλ αυτό καλύπτει όλες τις μορφές τέχνης.

Θέατρο...Από όλη την Ελλάδα θίασοι παρουσιάζουν κωμωδίες αρχαίες και σύγχρονες, έργα κλασικά και νέα, καθώς και παραστάσεις για μικρά παιδιά. Έτσι το Δημοτικό Κηποθέατρο γεμίζει ασφυκτικά από κόσμο την περίοδο αυτή.

Ζαλόγγεια

Κάθε καλοκαίρι, την δεύτερη Κυριακή του Αυγούστου, ο Δήμος Ζαλόγγου σε συνεργασία με την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση οργανώνει τα Ζαλόγγεια προς τιμή των ηρωίδων Σουλιωτισσων του Ζαλόγγου με μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις οι οποίες πραγματοποιούνται στον χώρο της Μονής του Αγίου Δημητρίου, κάτω από τον ιστορικό βράχο.

Στον Ιερό Βράχο του Ζαλόγγου τελείται επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των πεσόντων, κατάθεση στεφανιών και αναπαράσταση της θυσίας από τον πολιτιστικό σύλλογο Καναλίου . Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται στην πλατεία της Καμαρίνας με ομιλία για το ιστορικό της ημέρας, και παρουσίαση παραδοσιακών χορών.

Λουριώτικα

Από τον Ιούλιο έως και τον Αύγουστο τόσο στον Δ. Λούρου όσο και στα Δημοτικά του Διαμερίσματα πραγματοποιούνται αρκετές πολιτιστικές εκδηλώσεις με κύριο διοργανωτή τον Δήμο σε συνεργασία με τους πολιτιστικούς συλλόγους.

Περιλαμβάνουν θεατρικές παραστάσεις, βραδιές λαϊκού και δημοτικού τραγουδιού καθώς και πανηγύρια.

Σημαντικό είναι και το Φεστιβάλ Φιλαρμονικών με συμμετοχή και προσκεκλημένων σχημάτων.

Επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο Ποδηλατικός Γύρος που ξεκινά από τον Άβασσο με τερματισμό την κεντρική πλατεία του Λούρου.

Παργινά - Κανάρια

Οι εκδηλώσεις του Δ. Πάργας περιλαμβάνουν θεατρικές παραστάσεις, μουσικές βραδιές, εκθέσεις ζωγραφικής φωτογραφίας κ.α.

Στις 14 Αυγούστου στο νησάκι μπροστά στην Πάργα, γιορτάζονται με ιδιαίτερη λαμπρότητα τα Κανάρια (από το όνομα του Κωνσταντίνου Κανάρη).

Το 1819, όταν οι Άγγλοι πούλησαν την Πάργα στον Αλή Πασά, οι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν, μαζί με τα ιερά κειμήλια τους, και εγκαταστάθηκαν στην Κέρκυρα.

Το 1913 επιστρέφουν στην Πάργα. Η γιορτή αυτή αναπαριστά την επιστροφή των Παργινών.

Η γιορτή ολοκληρώνεται την επόμενη μέρα στις 15 Αυγούστου, με την περίφημη βαρκαρόλα προς το νησάκι της Παναγίας και τα εντυπωσιακά πυροτεχνήματα.

Διεθνές Χορωδιακό Φεστιβάλ Πρέβεζας.

Την πρώτη εβδομάδα του Ιουλίου πραγματοποιείτε στην Πρέβεζα το Διεθνές Χορωδιακό Φεστιβάλ. Ξεκίνησε το 1983 με πρωτοβουλία της χορωδίας ΑΡΜΟΝΙΑ και συνεχίζεται μέχρι και σήμερα.

Διεξάγεται κυρίως στον χώρο του Δημοτικού Κηποθέατρου.

Την μέρα έναρξης όλες οι χορωδίες που συμμετέχουν παρελαύνουν στην οδό Ελ. Βενιζέλου (παραλία της Πρέβεζας) μπροστά σε πλήθος κόσμου και καταλήγουν στο Δημοτικό Κηποθέατρο για την τελετή έναρξης.

Κατά την διάρκεια των χρόνων αυτών έχουν επισκεφθεί την Πρέβεζα χορωδίες από όλο τον κόσμο, Αρμενία, Βουλγαρία, Ιταλία, Ταιβάν, Κροατία, Λετονία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ελλάδα, Τουρκία, Καναδά, Νορβηγία, Δανία, Ν. Αφρική, του πανεπιστημίου της Ασίας και του Ειρηνικού από τις Φιλιππίνες, Γιοχανεσμπουργκ και η χορωδία του πανεπιστημίου της Ταϊπέν.

Φεστιβάλ Παραδοσιακών Χορών.

Το φεστιβάλ παραδοσιακών χορών γίνεται κάθε χρόνο το δεύτερο σαββατοκύριακο του Ιουλίου ξεκινώντας από την Πέμπτη έως και την Κυριακή όπου γίνεται και η τελετή λήξης.

Συμμετέχουν, τοπικά χορευτικά συγκροτήματα και σχήματα Ιωάννινα και Λευκάδα, βόρεια Ελλάδα και τα τελευταία χρόνια δύο χορευτικά από το εξωτερικό.

Τα δύο τελευταία χρόνια το πρόγραμμα έχει διαμορφωθεί ως εξής: Πέμπτη στον Ωρωπό, την Παρασκευή στο αμφιθέατρο Λούρου, το Σάββατο στην παραλία της Πάργας και την Κυριακή η λήξη του φεστιβάλ στο κηποθέατρο στην Πρέβεζα.

Καρναβάλι Γυναικών Πρέβεζας.

Πραγματοποιείται την τελευταία Πέμπτη της αποκριάς. Είναι ένα καρναβάλι που οργανώνεται από τις γυναίκες της Πρέβεζας με την στήριξη του Δήμου. Αποτελεί ένα από τα σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα της πόλης.

Καρναβαλικές εκδηλώσεις κομιτάτου.

Αποκριάτικος γάμος στο Ριζοβούνι.

Πρόκειται για ερασιτεχνική αναπαράσταση του παραδοσιακού γάμου που στο πλαίσιο της αποκριάς σατιρίζει το εθιμοτυπικό του γάμου και τις κάποιες όχι ρομαντικές πτυχές του.

Γίνεται στην πλατεία του χωριού όπου μέλη του Πολιτιστικού Συλλόγου Ριζοβουνίου μεταμφιέζονται στους βασικούς συντελεστές του γάμου : η νύφη, ο γαμπρός, οι συμπέθεροι, ο παπάς, τα σόγια . Διαδραματίζονται κάποια επεισόδια καθώς η νύφη είναι έγκυος ή η πεθερά εξετάζει τα προικιά.... Στο τέλος του γάμου η νύφη κάνει τη βόλτα της στους καλεσμένους (το κοινό που παρακολουθεί την εκδήλωση), εντοπίζει τους άντρες και τους φιλάει. Τότε μασκαρεμένοι αστυνομικοί «συλλαμβάνουν» τον εραστή της νύφης ο οποίος πρέπει να πληρώσει για να ελευθερωθεί .

Γιορτή καλαμποκιού.

Πρόκειται για αναπαράσταση σε μικρογραφία του παραδοσιακού τρόπου καλλιέργειας του καλαμποκιού από τους γεωργούς του Θεσπρωτικού που κατά βάση αυτή ήταν η γεωργική τους παραγωγή. Παρουσιάζονται εικόνες και σκηνές από την σπορά, το σκάλο(σκάλισμα),το κόψιμο του φύλλου και στήσιμο υνί (θυμωνιά), τη συγκομιδή της ρόκας, το ξεφλούδισμα με τα συνακόλουθα, το στούμπισμα κλπ μέχρι το μύλο, την παρασκευή εδεσμάτων νέας σοδειάς (μπομπότα, κουλούρα, μπαζίνα, ψωμιού, μπουκουβάλας, κολοκυθόπιτας).

Στο χώρο της εκδήλωσης κατασκευάζεται νοικοκυριό με τα σύνεργα του ,δίπλα είναι ο στάβλος για τα ζώα και η αποθηκούλα για τα γεωργικά ,το χωράφι (ένας διάδρομος με χώμα 4-5 μέτρων που χωρίζεται σε τρία παρτέρια στα οποία γίνεται το όργωμα, η σπορά, ο σκάλος του καλαμποκιού, το κόψιμο του φύλλου και το μάσιμο της ρόκας). Τα εδέσματα μπομπότα, κουλούρα, μπαζίνα, ψωμιού, μπουκουβάλας, κολοκυθόπιτας είναι από πριν παρασκευασμένα από τις γυναίκες της περιοχής και προσφέρονται με άλλους μεζέδες , ούζο ,τσίπουρο και κρασί στους παρευρισκόμενους. Την εκδήλωση αυτή παρουσιάζουν κάτοικοι της περιοχής εθελοντικά μέλη του Αθλητικού & Πολιτιστικού Οργανισμού Δήμου Θεσ/κού. Την εκδήλωση πλαισιώνει δημοτική παραδοσιακή ορχήστρα.

Καγκελάρης Παπαδατών.

Ο ΚΑΓΚΕΛΑΡΗΣ είναι παραδοσιακός ηπειρώτικος πασχαλινός χορός και εκδήλωση. Συναντάτε στην ευρύτερη περιοχή αλλά στο χωριό Παπαδάτες γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Χορεύεται τέσσερις μέρες, το τριήμερο της Ανάστασης (Κυριακή, Δευτέρα, Τρίτη) με αποκορύφωμα την Παρασκευή της Διακαινησίμου.

Ο χορός και το έθιμο γεννήθηκαν κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας. (1600-1700). Τη δύσκολη αυτή περίοδο για τον ελληνισμό οι Έλληνες αναζητώντας μορφές άμυνας και αντίδρασης και στοχεύοντας στο να διατηρήσουν τη θρησκεία και τη γλώσσα τους στράφηκαν στις πασχαλινές εορτές. Η μαζική συμμετοχή των «ραγιάδων» στον Καγκελάρη εξυπηρετούσε την άμεση επικοινωνία μεταξύ τους (γι' αυτό και χορεύεται σφιχτά ο ένας με τον άλλο), την τόνωση του ηθικού και του πατριωτικού αισθήματος. Για αυτούς του λόγους και ο χορός απέκτησε συγκεκριμένη δομή και χαρακτηριστικά που θα εξετάσουμε πιο κάτω. Μετά το τέλος της τουρκική κατοχής παρουσιάζεται και η ακμή του Καγκελάρη όπου αν και δεν συντρέχουν πια οι παραπάνω λόγοι ο Καγκελάρης αποκτάει κοινωνικό ρόλο και όλοι οι χωριανοί περιμένουν την πασχαλινή αυτή γιορτή, οι μεγαλύτεροι για να συναναστραφούν και να επιδείξουν τις αρετές τους και οι νέοι για να ανταλλάξουν κλεφτές ματιές. Κάπου εκεί ξεκινάει το έθιμο και στις Παπαδάτες. Από τότε συνεχίζεται ο εορτασμός του έως τις μέρες μας, μια εξαιρετική ιστορική συνέχεια που στηρίζει ο μορφωτικός σύλλογος Παπαδατών και οι κάτοικοι του χωριού.

Η γιορτή ξεκινάει στην πλατεία των Παπαδατών το απόγευμα της Παρασκευής της Λαμπρής (Ζωοδόχου Πηγής). Στην πλατεία συγκεντρώνεται πλήθος κόσμου, οι Αρχές του Νομού και κάτοικοι και επισκέπτες από την ευρύτερη περιοχή. Στην κορυφή του χορού ξεκινούν άντρες και γυναίκες ντυμένοι με εθνικές παραδοσιακές ενδυμασίες. Ακολουθούν οι άντρες και οι νέοι, οι γυναίκες και οι νέες και τέλος τα παιδιά. Οι χορευτές πιάνονται σφιχτά με τους αγκώνες και τις παλάμες τους ενωμένες και τα δάχτυλα πλεγμένα. Τα κορμιά εφάπτονται και σχηματίζουν ένα συμπαγές τοίχος. Τραγουδούν τον πρώτο στίχο σε στάση και έπειτα ξεκινάει ο χορός. Τα βήματα των χορευτών είναι δυνατά και χτυπούν στο έδαφος με πάθος σαν να τσακίζουν το εχθρό. Η δομή του χορού είναι κυκλική και μόνο στο δεύτερο μέρος γίνονται τα «καγκελίσματα» δηλαδή διπλώνει σχηματίζοντας «ς». Στον Καγκελάρη μεγάλη σημασία έχει ο στίχος. Τα τραγούδια που σώζονται είναι δεκαοχτώ και το περιεχόμενο τους είναι θρησκευτικό, ιστορικό και κοινωνικό. Καθώς δεν υπάρχουν όργανα το τραγούδι είναι αυτό που δίνει το ρυθμό και συντονίζει όλους τους χορευτές.

Ο Καγκελάρης είναι μια ιδιαίτερη εκδήλωση της περιοχής γιατί δίνει την ευκαιρία στον επισκέπτη να δει δεκάδες, εκατοντάδες χορευτές να συντονίζονται στους ρυθμούς του, γιατί ένα ολόκληρο χωριό αγκαλιασμένο γιορτάζει και προσκαλεί τον καθένα να συμμετέχει.

Πηγή: www.preveza.gr (Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας)

Σαρακατσάνικο αντάμωμα στα χειμαδιά.

Σε δενδρόφυτη έκταση παράπλευρα της Ε. Ο. Πρέβεζας Ιωαννίνων, στα όρια του Δ.Δ. Φλαμπούρων, έχει κατασκευασθεί σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο η «Σαρακατσάνικη Στάνη στα χειμαδιά» που αναπαριστά ένα παραδοσιακό οικισμό Σαρακατσαναίων, εμπλουτισμένο με όλες τις απαραίτητες εγκαταστάσεις της εποχής, καθώς και την κατάλληλη οικοσκευή. Στον χώρο πραγματοποιούνται διήμερες εκδηλώσεις στο τέλος Αυγούστου.

Οι Σαρακατσαναίοι, ένα νομαδικό φύλο που εγκατέλειψε αυτόν τον τρόπο ζωής μετά το τέλος του 2ου Παγκοσμίου πολέμου και τον ημινομαδικό, μόλις τις τελευταίες δεκαετίες, αποτελεί μεγάλη μερίδα του πληθυσμού του Νομού μας, καθώς ένας από τους σταθμούς των Σαρακατσαναίων για «ξεχείμασμα» ήταν και η Πρέβεζα.

Ο Σύλλογος Σαρακατσαναίων Νομού Πρεβέζης, έχοντας σαν σκοπό τη συγκέντρωση, διαφύλαξη και προβολή κάθε στοιχείου, που αναφέρεται στην ταυτότητα, τις παραδόσεις και γενικά το βίο των Σαρακατσαναίων, θέτει σαν στόχο η Σαρακατσάνικη Στάνη στην Πρέβεζα να λειτουργεί σαν υπαίθριος μουσειακός χώρος, στον οποίο να μπορεί να περιηγηθεί ο επισκέπτης και να γνωρίσει από κοντά τις εγκαταστάσεις, τα αντικείμενα, τα εργαλεία και μέσα από αυτά τον τρόπο ζωής και τις καθημερινές ασχολίες του άλλοτε νομαδικού φύλου.

Ο χώρος εγκαινιάστηκε το καλοκαίρι του 2008, δίνοντας την ευκαιρία στο κοινό (το χώρο επισκέφθηκαν περίπου 3000 άτομα) να γνωρίσει τους Σαρακατσαναίους, μέσα από τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις του. Η διεξαγωγή του Ανταμώματος στα «Χειμαδιά» για το 2009 ορίζεται την 28η και 29η Αυγούστου και καλούνται να συμμετέχουν όλοι οι φίλοι της παράδοσης και των Σαρακατσαναίων. Στο χώρο θα παρουσιαστούν δρώμενα και αναπαραστάσεις, παρουσίαση παραδοσιακών χορών, έκθεση φωτογραφίας και εποπτικού υλικού, ενώ οι βραδιές θα ολοκληρωθούν με Σαρακατσάνικο γλέντι μέχρι το πρωί.

Πηγή: www.preveza.gr (Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας)

Γιορτή της Σαρδέλας στην Πρέβεζα.

Στα πλαίσια των Νικοπολείων στην Πρέβεζα το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου πραγματοποιείται η Γιορτή της Σαρδέλας στον προαύλιο χώρο του κάστρου του Αγ. Αντρέα.

Την ημέρα της γιορτής ψήνονται 2 τόνοι σαρδέλες και μοιράζεται δωρεάν κρασί . Αποτελεί το κορυφαίο γεγονός της περιοχή καθώς από το χώρο των εκδηλώσεων περνάνε 15.000 άτομα.

Αγιώτικος Γάμος στην Αγιά της Πάργας.

Ο Αγιώτικος γάμος είναι η αναπαράσταση του παραδοσιακού γάμου με τα ντόπια έθιμα ( όπως το παραδοσιακό φαγητό γιαχνί κ.λπ.) και τις τοπικές στολές.

Γίνεται στην Αγιά την τελευταία μέρα του εορτασμού της Αγ. Παρασκευής (27 Ιουλίου). Από το απόγευμα ξεκινά η αναπαράσταση του γάμου με το γαμπρό και τη νύφη ντυμένους με τις επίσημες φορεσιές τους και τους συγγενείς. Αναβιώνουν όλα τα παλιά έθιμα. Ο γαμπρός πηγαίνει στο σπίτι της νύφης και οι δύο μαζί κατευθύνονται προς την εκκλησία τραγουδώντας με τη συνοδεία ορχήστρας που παίζει παραδοσιακά τραγούδια. Η μέρα καταλήγει σε μεγάλο γλέντι με ζωντανή δημοτική ορχήστρα και παραδοσιακά «εδέσματα του γάμου» από τις γυναίκες της περιοχής

Πηγή: www.preveza.gr (Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας)

Διογένεια στην Ν. Σινώπη.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος "ΔΙΟΓΕΝΗΣ" διοργανώνει κάθε χρόνο διήμερη μουσικοχορευτική εκδήλωση το 3ο ΠαρασκευοΣάββατο του Ιουλίου. Έντονο το ποντιακό στοιχείο της περιοχής οι εκδηλώσεις αυτές αναβιώνουν μνήμες από τον Πόντο.

Ποντιακά τραγούδια και χοροί, καθώς και παραδοσιακά εδέσματα φτιαγμένα από τις γυναίκες του χωριού.

Εκδηλώσεις ΑΜΙΣΟΣ στη Νέα Σαμψούντα.

Οι εκδηλώσεις ΑΜΙΣΟΣ είναι έας τριήμερος εορτασμός την πρώτη Πέμπτη, Παρασκευή και Σάββατο του Αυγούστου στην πλατεία του χωριού της Ν. Σαμψούντας. Ξεκινούν από το 1980 από τον εκπολιτιστικό σύλλογο Ν. Σαμψούντας "Η ΑΜΙΣΣΟΣ".

Την πρώτη ημέρα γίνεται συνήθως διαγωνισμός (ο τελευταίος ήταν σιμισκοφαγίας), θεατρική παράσταση και χορευτική παράσταση από χορευτικά συγκροτήματα από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Η δεύτερη μέρα είναι αφιερωμένη στον Πόντο με παραδοσιακή ποντιακή ορχήστρα. Την τρίτη μέρα γλέντι με λαϊκή ορχήστρα και χορευτικά συγκροτήματα.

Επίσης στο χώρο λειτουργεί έκθεση φωτογραφίας.

Γιορτή Κρασιού στον Ωρωπό.

Η Γιορτή κρασιού ξεκίνησε στον Ωρωπό το 1994 με πρωτοβουλία της Κοινότητας και του Πολιτιστικού Συλλόγου του χωριού. Από τότε διοργανώνεται το πρώτο ή το δεύτερο Σάββατο του Αυγούστου στην κεντρική πλατεία του Ωρωπού. Στη γιορτή προσφέρεται δωρεάν κρασί που παράγεται από ντόπιους παραγωγούς.

Την εκδήλωση πλαισιώνει δημοτική ορχήστρα και ντόπια χορευτικά συγκροτήματα. Παράλληλα γίνεται προβολή σλάιντς από προηγούμενες εκδηλώσεις του Συλλόγου καθώς και από την καλλιέργεια του αμπελιού.

Μια βραδιά στο χωριό στη Βαλανιδορράχη.

Μια ωραία εκδήλωση για την προβολή της ντόπιας κουζίνας και παράδοσης που οραματίστηκε και υλοποίησε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Βαλανιδορράχης- Τσουκνίδας δίνοντας της τον τίτλο «Γεύσεις τοπικής ελληνικής παραδοσιακής κουζίνας».

Η εκδήλωση πραγματοποιείται το πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου, στον προαύλιο χώρο του δημοτικού σχολείου της Βαλανιδορράχης.

Ως σκοπό έχει την ανάδειξη των ντόπιων γεωργικών προϊόντων (φασόλια, καλαμπόκι), την προβολή της ντόπιας κουζίνας και των προϊόντων που παράγονται στην περιοχή. Δίνεται η δυνατότητα στον κόσμο να γευτεί εδέσματα φτιαγμένα με αγνά υλικά και με τον παλιό τρόπο που σιγά - σιγά η σύγχρονη νοικοκυρά μαγειρεύει όλο και πιο σπάνια. Οι γυναίκες του χωριού ετοιμάζουν την παραδοσιακή φασολάδα και άλλα φαγητά με βάση τα φασόλια ( χοιρινό με φασόλια , σαλάτα μαυρομάτικα χλωρά και ξερά κλπ ) Επίσης φτιάχνουν πίτες όπως την ΄΄μπρούστουμα΄΄ ( με χυλό από τυρί ), τυρόπιτα, κολοκυθόπιτα, γαλατόπιτα με γαλακτοκομικά από τα ζώα της περιοχής και ζυμωτό ψωμί ψημένο στους παραδοσιακούς σπιτικούς φούρνους του χωριού. Τη βραδιά πλαισιώνουν τα τοπικά χορευτικά και χορευτικά άλλων συλλόγων με τη συμμετοχή δημοτικής τοπικής ορχήστρας.

Την εκδήλωση παρακολουθούν πολλοί κάτοικοι του Δήμου Φαναρίου και του γειτονικού Δήμου Πάργας καθώς και αλλοδαποί και ημεδαποί τουρίστες που παραθερίζουν στην περιοχή φτάνοντας τα 1.500 άτομα.

Γιορτή Αγελάδας στην Κρανιά.

Η Γιορτή της Αγελάδας πραγματοποιείται από το 2006 ανήμερα του εορτασμού της Αγίας Παρασκευής (26 Ιουλίου) στην πλατεία της Κρανιάς κάτω από τα πλατάνια.

Η βραδιά είναι αφιερωμένη σε ένα ντόπιο προϊόν, την αγελάδα η οποία εκτρέφεται στην περιοχή και αποτελεί βασικό εισόδημα για τους κατοίκους. Μέλη του Μορφωτικού Συλλόγου Κρανιάς μαγειρεύουν αγελάδες σε καζάνια οι οποίες προσφέρονται στον κόσμο. Στην εκδήλωση ψυχαγωγεί το κοινό λαικοδημοτική ορχήστρα που αποτελείται από ντόπιους καλλιτέχνες.

Συμμετέχει σύσσωμη η πολιτική ηγεσία του Τόπου και πλήθος κόσμου που φτάνει σύμφωνα με τους διοργανωτές τα 1.500 έως 2.000 άτομα από όλη τη Ήπειρο.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ

Όπως έχει φανεί, από την αναζήτηση που έγινε, η πολιτιστική δημιουργία στο Νομό Πρέβεζας στις μέρες μας κινείται σε τρεις άξονες: α. πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνονται από του Δήμους του Νομού ( Νικοπόλεια, Ζαλόγγεια, Λουριώτικα, Παργινά κτλ.), β. εκδηλώσεις και δρώμενα που πραγματοποιούν πολιτιστικοί σύλλογοι που δραστηριοποιούνται στην περιοχή και γ. εκδηλώσεις που διοργανώνουν ιδιώτες (εκθέσεις ζωγραφικής) και ιδιωτικοί φορείς (σχολές χορού, ωδεία, θεατρικές ομάδες, βιβλιοπωλεία ).

Οι Πολιτιστικοί σύλλογοι της περιοχής της Πρέβεζας αποτελούν πυλώνες στη διατήρηση και προβολή του πολιτισμού και της παράδοσης του τόπου. Αδιαμφισβήτητος είναι ο ρόλος τους, καθώς χωρίς την δραστηριοποίησή τους πολλά στοιχεία παράδοσης θα είχαν χαθεί με τη δυσάρεστη συνέπεια οι νέες γενιές να μην είναι κοινωνοί ενός σημαντικού παρελθόντος.

Δεν πρέπει να παραβλέψουμε και τη συμβολή των σχολείων όλων των βαθμίδων της περιοχής, που φροντίζουν μέσω του προγράμματος σπουδών τους να μεταδίδουν στους μαθητές τη γνώση για

τον τόπο τους. Ταυτόχρονα, μέσω των εκδηλώσεων και των προγραμμάτων των σχολικών εκδρομών, οι μαθητές έρχονται σε επαφή με τους αρχαιολογικούς χώρους καθώς και με διάφορες εκθέσεις που κατά καιρούς διοργανώνονται με σκοπό την προβολή αρχειακού υλικού με αναφορές στην παράδοση της περιοχής της Πρέβεζας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τα μνημεία του τόπου μας,οι εκκλησίες,τα μοναστήρια,οι αρχαίες πόλεις με τους ναούς τους,τα κτήρια της αρχαίας και σύγχρονης ιστορίας μας είναι αναπόσπαστα και βασικά κομμάτια της πολιτισμικής μας κληρονομιάς.Είναι εκφράσεις της καλλιτεχνικής δημιουργίας σ΄όλη την διάρκεια της ιστορίας.Ξεκινούν από τους ιστορικούς χρόνους και φθάνουν μέχρι της μέρες μας.Είναι ο καθρέπτης των συναισθημάτων,της λατρείας,της φτώχειας,του πλούτου,της χρησιμότητας,της διασκέδασης,της παιδείας.Είναι η αναφορά στην κουλτούρα,στην φιλοσοφία,στην πολιτική,στις σκέψεις του λαού κατά εποχή.

Είναι φανερό ότι τα μνημεία φανερώνουν την ίδια την ιστορία του τόπου ,τυχαία ή σκόπιμη καταστροφή,ή επιδείνωσή τους,είναι απώλεια για τον πολιτισμό και την ιστορία των ανθρώπων τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ευάγγελος Αυδίκος, «Πρέβεζα 1945 ? 1990» Όψεις Της Μεταβολής Μιας Επαρχιακής

Πόλης, Λαογραφική Εξέταση, εκδ. Δήμου Πρέβεζας, Δημοτικής Βιβλιοθήκης

Πρέβεζας, Πρέβεζα 2000.

Πηγή: www.preveza.gr (Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Πρέβεζας).

Γιώργου Ιάσονος Μουστάκη, Τα Πρεβεζάνικa, Εκδόσεις Δήμου Πρέβεζας ?

Δημοτικής Βιβλιοθήκης Πρέβεζας, Πρέβεζα 2002.